Ενισχύεται η τάση επέκτασης των ελαστικών μορφών απασχόλησης

Αποκαλυπτικά παραδείγματα από τις εκθέσεις του ΟΟΣΑ και του Ευρωκοινοβουλίου, αλλά και από το σύστημα «Εργάνη» του υπουργείου Εργασίας

Το Σάββατο 25 Ιούλη, με αφορμή τη δημοσιοποίηση στοιχείων για την πορεία της ανεργίας στην Ισπανία, γράφαμε στο τετρασέλιδο «Διεθνή και Οικονομία»:

«Στη διάρκεια του παρελθόντος και του τρέχοντος έτους, δημιουργήθηκαν στη χώρα σχεδόν 1.000.000 θέσεις εργασίας, από 500.000 το χρόνο. Ετσι, η Ισπανία εξασφάλισε, σε ό,τι αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας, ένα ρεκόρ στην Ευρωζώνη, εκτός της Γερμανίας.

Ωστόσο, οι περισσότερες από τις νέες θέσεις έχουν να κάνουν με επισφαλή απασχόληση, «δουλειές του ποδαριού» ή «trabajo basura» (που σημαίνει «δουλειά για τα σκουπίδια»). Με απλά λόγια, το 92% αφορά ημιαπασχόληση, δουλειά η οποία είναι προσωρινή – μπορεί να διαρκεί και μερικές μέρες μόνο – και είναι κακοπληρωμένη.

Το 25% των συμβάσεων που υπογράφηκαν το πρώτο τρίμηνο του 2015, σχετιζόταν με απασχόληση βδομάδας ή και λιγότερο. Οι ετήσιες αποδοχές των ημιαπασχολουμένων στην Ισπανία φτάνουν σχεδόν τις 12.000 ευρώ, δηλαδή είναι το 50% των αμοιβών των πλήρως απασχολουμένων, επισημαίνει το «Bloomberg Businessweek»».

Την περασμένη Δευτέρα, δόθηκαν στη δημοσιότητα τα τελευταία στοιχεία για την πορεία της απασχόλησης στην Ελλάδα, για το μήνα Ιούλη (σύστημα «Εργάνη»). Το νέο δεν ήταν βέβαια ότι για το συγκεκριμένο μήνα οι απολύσεις ήταν περισσότερες από τις προσλήψεις, αλλά η πραγματική κατάρρευση των συμβάσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης.

Το Σάββατο 25 Ιούλη, με αφορμή τη δημοσιοποίηση στοιχείων για την πορεία της ανεργίας στην Ισπανία, γράφαμε στο τετρασέλιδο «Διεθνή και Οικονομία»:

«Στη διάρκεια του παρελθόντος και του τρέχοντος έτους, δημιουργήθηκαν στη χώρα σχεδόν 1.000.000 θέσεις εργασίας, από 500.000 το χρόνο. Ετσι, η Ισπανία εξασφάλισε, σε ό,τι αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας, ένα ρεκόρ στην Ευρωζώνη, εκτός της Γερμανίας.

Ωστόσο, οι περισσότερες από τις νέες θέσεις έχουν να κάνουν με επισφαλή απασχόληση, «δουλειές του ποδαριού» ή «trabajo basura» (που σημαίνει «δουλειά για τα σκουπίδια»). Με απλά λόγια, το 92% αφορά ημιαπασχόληση, δουλειά η οποία είναι προσωρινή – μπορεί να διαρκεί και μερικές μέρες μόνο – και είναι κακοπληρωμένη.

Το 25% των συμβάσεων που υπογράφηκαν το πρώτο τρίμηνο του 2015, σχετιζόταν με απασχόληση βδομάδας ή και λιγότερο. Οι ετήσιες αποδοχές των ημιαπασχολουμένων στην Ισπανία φτάνουν σχεδόν τις 12.000 ευρώ, δηλαδή είναι το 50% των αμοιβών των πλήρως απασχολουμένων, επισημαίνει το «Bloomberg Businessweek»».

Την περασμένη Δευτέρα, δόθηκαν στη δημοσιότητα τα τελευταία στοιχεία για την πορεία της απασχόλησης στην Ελλάδα, για το μήνα Ιούλη (σύστημα «Εργάνη»). Το νέο δεν ήταν βέβαια ότι για το συγκεκριμένο μήνα οι απολύσεις ήταν περισσότερες από τις προσλήψεις, αλλά η πραγματική κατάρρευση των συμβάσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης.

Συγκεκριμένα, έγιναν 19.166 λιγότερες προσλήψεις απ’ ό,τι απολύσεις και ταυτόχρονα μόνο το 16,07% των νέων θέσεων εργασίας ήταν πλήρους απασχόλησης. Αντίστροφα, το 83,93% ήταν συμβάσεις ευέλικτης απασχόλησης (το 47,03% συμβάσεις «εκ περιτροπής» εργασίας και το 36,9% μερικής απασχόλησης).

Το σύνηθες μέχρι τώρα ήταν οι συμβάσεις πλήρους απασχόλησης να αντιπροσωπεύουν σχεδόν τις μισές θέσεις εργασίας (47% μεσοσταθμικά το διάστημα Γενάρης – Ιούνης 2015) που δημιουργούνται κάθε μήνα, ανεξάρτητα από το ισοζύγιο προσλήψεων – απολύσεων.

Τα νέα στοιχεία επιβεβαιώνουν την τάση για παραπέρα περιορισμό των συμβάσεων πλήρους απασχόλησης και τη διεύρυνση των ελαστικών μορφών απασχόλησης στις (περιορισμένες) νέες θέσεις εργασίας που δημιουργούνται κάθε μήνα.

Η έκθεση του ΟΟΣΑ

Τα παραπάνω στοιχεία, τόσο για την Ισπανία όσο και για την Ελλάδα, δεν είναι μεμονωμένα, όπως επιβεβαιώνει έκθεση του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) σχετικά με τις προοπτικές της παγκόσμιας απασχόλησης.

Στην έκθεση διαπιστώνεται ότι οι ρυθμοί ανάπτυξης παγκόσμια βελτιώνονται με βασανιστικά αργούς ρυθμούς και ότι «πυλώνας» της όποιας ανάπτυξης είναι η μερική απασχόληση και όχι η πλήρης.

Από τα ενδιαφέροντα στοιχεία της έκθεσης, είναι τα παρακάτω:

  • Μέχρι τα τέλη του 2016, σε πολλές χώρες και ειδικά ευρωπαϊκές, τα επίπεδα της απασχόλησης δε θα επανέλθουν σε εκείνα πριν από την κρίση.
  • Σήμερα, σχεδόν 42 εκατομμύρια άνθρωποι στις χώρες του ΟΟΣΑ βρίσκονται εκτός εργασίας, όταν το 2014 ανέρχονταν σε 45 εκατομμύρια. Ωστόσο, πριν από την κρίση, ήταν κατά 10 εκατομμύρια λιγότεροι.
  • Ο δείκτης της ανεργίας στον ΟΟΣΑ αναμένεται να συνεχίσει την πτώση του τους προσεχείς 18 μήνες και να αγγίξει το 6,5% το τελευταίο τρίμηνο του 2016. Στην Ελλάδα και στην Ισπανία, όμως, η ανεργία θα διατηρηθεί άνω του 20%.
  • Περισσότεροι από ένας στους τρεις που αναζητούν εργασία, βρίσκονται σε κατάσταση μακροχρόνιας ανεργίας άνω των 12 μηνών. Συνολικά, ο αριθμός τους υπολογίζεται στα 15,7 εκατ. στις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ (αύξηση 77,2% σε σχέση με τα τέλη του 2007).
  • Το ποσοστό των ημιαπασχολούμενων αυξήθηκε από το 18,6% προ κρίσης στο 20,6% σήμερα. Τα υψηλότερα ποσοστά παρατηρούνται στην Ολλανδία (51,7%) και στην Ελβετία (36,8%), ενώ σε Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Γερμανία, Νορβηγία, Σουηδία και ΗΠΑ υπερβαίνουν το 25%.
  • Στην παρούσα φάση, όπου η ανάκαμψη της οικονομίας είναι ακόμα επισφαλής, πολλοί εργοδότες προτιμούν την πρόσληψη μέσω εποχικών συμβάσεων.
  • Η παραπέρα ελαστικοποίηση των σχέσεων εργασίας αντανακλάται και στην επιβράδυνση των αυξήσεων στους μισθούς, από το 1,8% κατ’ έτος την περίοδο 2000-2007, στο 0,5% τα χρόνια που ακολούθησαν. Η επιβράδυνση αυτή και η πραγματική μείωση των μισθών σε χώρες με βαθιά κρίση, περιόρισαν τα εισοδήματα των λαϊκών νοικοκυριών.

Ιδιες διαπιστώσεις και από την ΕΕ

Βέβαια, δεν είναι μόνο ο ΟΟΣΑ που κάνει τέτοιες διαπιστώσεις. Το Νοέμβρη του 2014, έγινε στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου συζήτηση σχετικά με την «Απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές της στρατηγικής «ΕΕ 2020″».

Στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που τέθηκε σε συζήτηση και ψηφοφορία, σημειωνόταν ανάμεσα σε άλλα ότι «η ΕΕ βρίσκεται εντελώς εκτός πορείας όσον αφορά την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020″ για την απασχόληση και τη μείωση της φτώχειας».

Προσθέτει ότι «από τότε που εκπονήθηκε η στρατηγική «Ευρώπη 2020″, το 2010, τα επίπεδα της ανεργίας συνεχίζουν να αυξάνονται σε ορισμένα κράτη-μέλη, ενώ το ποσοστό ανεργίας για την ΕΕ-28 έφτασε στο ανησυχητικό επίπεδο του 10,1% το 2014, με 24,6 εκατ. ανέργους στην Ενωση και με τον αριθμό των εργαζομένων φτωχών να αυξάνεται επίσης».

Το ψήφισμα αναπαράγει την πρόβλεψη της Κομισιόν ότι «το ποσοστό ανεργίας στην ΕΕ αναμένεται να παρουσιάσει μόνο μια εντελώς αμελητέα μείωση και να κατέλθει στο 10,4% το 2015».

Το ζουμί, όμως, βρίσκεται εκεί που το ψήφισμα γράφει: «Οι αυξήσεις στα ποσοστά απασχόλησης ήταν σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα επισφαλών μορφών απασχόλησης, όπως οι συμβάσεις ακαθόριστου ωραρίου, η ψευδοαυτοαπασχόληση και η ακούσια μερική απασχόληση (…) οι εν λόγω θέσεις εργασίας δεν παρέχουν στους εργαζομένους αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και επαρκή δικαιώματα εργασίας»!

Παρά την υποκρισία που περισσεύει στο σχολιασμό των διαπιστώσεων, παραμένει γεγονός ότι οι ελαστικές μορφές απασχόλησης σαρώνουν. Οπως μάλιστα σημειώνεται στο ψήφισμα, «η αύξηση του ποσοστού απασχόλησης των γυναικών σε ορισμένα κράτη-μέλη οφείλεται κυρίως στην αύξηση της μερικής απασχόλησης» και «όταν μετράται σε ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης, μόνο το 53,5% του γυναικείου εργατικού δυναμικού απασχολείται στην ΕΕ».

Τέλος, γράφει ότι το 2012, «το ποσοστό μερικής απασχόλησης των γυναικών ανερχόταν σε 32,9%, σε σύγκριση με το 8,4% για τους άνδρες».

Advertisements
This entry was posted in ΕΙΔΗΣΕΙΣ and tagged , . Bookmark the permalink.